Κυριακή, 30 Οκτωβρίου 2016

František Janouch: The Velvet Revolution

František Janouch, Why the Velvet Revolution was “too velvet”, Radio Praha 03/10/2016

When Czechoslovak dissidents produced samizdat literature in the late communist period they did so in large part thanks to the material and financial support of the Charter 77 Foundation. It was run by František Janouch, a Czech émigré who is still mainly based in Sweden. In the second half of a two-part interview with the nuclear scientist, we discussed his relationship with Václav Havel, the Velvet Revolution and the work of the Charter 77 Foundation today. But first I asked Mr. Janouch, now 85, how the organisation had managed to get printers and other technical equipment into communist Czechoslovakia.
 “Well, it was quite easy. Because the Czech government understood that they were very under-developed in computers, printers and so on – and they allowed this equipment to be sent.
“So I used this. I was trying to modernise samizdat. Writing with carbon copies for five or 10 people is nothing.
“But if you have a computer, if you have a printer, then you can circulate things just on a diskette, or floppy disc, as it was at that time.
“So I developed the Czech system with my friends. My son, who was a computer fan, was helping me. Also there were several people in Germany.
“We sent ready equipment to be used. But we were also sending TV sets, video equipment, as well as forbidden movies.
“The movies we had to smuggle, but everything else when officially through Tuzex [network of luxury shops taking hard currency/special vouchers]. The government was so eager to get hard currency that they didn’t stop it.”
Did any of the people involved in the network of the Charter 77 Foundation here ever get in trouble?
“Some of the people were arrested. But usually not for a very long time.
“I was wondering and was sometimes astonished that the Czech authorities allowed all this to be done.
“But I understood that the government was afraid that if they took action it would stop the whole Tuzex system. And this was obviously quite essential for the government.”
“When the Charter 77 movement was initiated Vaclav Havel and called each other and wrote each other quite frequently.”
I understand that your first encounters with Václav Havel weren’t in person but were by phone or letter. Is that the case?
“Yes. We knew about each other. I was asked to have a message for the International PEN Club congress in Sweden, in Stockholm. I called Havel.
“He knew about me and we knew each other, but we weren’t friends or anything like that.
“I asked him to say a few words to the International PEN Club congress and he said, OK, Call me tomorrow.
“I taped his message and translated it into English and presented it to the International PEN Club congress, together with Pavel Tigrid, who was there.
“From this telephone conversation I started to call Václav Havel and we established quite regular contacts and became, I could say, friends.
“When the Charter 77 movement was initiated we had regular contact and called each other and wrote each other quite frequently.
“Perhaps you have seen the correspondence, which is a large volume, several hundred pages, and was published in the 1990s.”
You have often said that the Velvet Revolution was “too velvet” – that the revolutionaries were too easy on the Communists. Was that because they were too nice, too good as people? Or were they naïve and didn’t understand how powerful they were?
“I think the Velvet Revolution was too soft, too velvet, so to speak, against high-ranking people in the secret police, in the Communist Party, in the government and so on.”
But why do you think it was that the leaders of the revolution weren’t harder on them?
“I think they didn’t want to repeat what the Communists were doing to them.
“They wanted to establish a more just and more humane regime.
“But of course, you can’t make a revolution, you can’t take power from people who were representing the former Communist regime, without making some hard steps.”
Obviously when Václav Havel and the other former dissidents came to power they had no experience, everything was new, everything was changing very quickly. But generally speaking how do you think they performed in that situation? How did they do as leaders, particularly in the early 1990s?
“I think remarkably well, in fact. There was only this thing that they should have been a little bit harder, a little bit more strict, to restrict the power or the action possibilities of the former Communists, former secret policemen and so on.”
Did you consider moving back here full-time? When the revolution happened it was 15 years after you left, so not really very long?
“Yes, but I had a position, I should have a pension somewhere, and so on.
“My kids were already Swedes. My wife was associate professor at the university.
“It was not clear what would happen here. And then there was the Foundation, which needed me to run it, and so on.
“Even after the revolution the Foundation was doing a lot of important things.
“Just a year after the revolution I got a small, single room in Prague and I used to come. The university was rather liberal so I could have a free working schedule
“So I was commuting between Stockholm and Prague quite often.”
Also it seems that the Charter 77 Foundation was unusually successful in finding a new role in the new era with the Barriers Account?
“Movies we had to smuggle, but everything else when officially through Tuzex.”
“Yes. Before the Barriers Account there was a collection to the Míša Account.
“I had been asked to help finance operations for two or three Czech kids using the unique Swedish medical instrument called the Leksell Gamma Knife.
“Then I decided that we could not ask the Swedish people every month to finance another operation, so I decided to buy a Leksell Gamma Knife.
“I discussed it with the Czech minister of health, Bojar, and he was very enthusiastic.
“I didn’t know that it cost three million dollars, but we successfully collected three million dollars, mostly in the Czech Republic.
“And it became the successful Leksell Gamma Knife in the world. In the variety of applications and the number of operations, it became the absolute number one.”
I know this is a very big question, but generally how do you view the Czech political scene today, all these years after the changes?
“This is really a very difficult question.
“The Czech Republic is integrated into the Western European political scene. It’s a member of the EU, NATO and so on. So this I am quite happy about.
“You can’t make a revolution without making some hard steps.”
“I am not happy about many things in the internal political scene and developments.”
Some people say there is again a Russian influence in this part of the world that wasn’t here for example 10 years ago. How do you view that development?
“Well, I am worried about the Russian influence.
“I think Czechoslovakia was probably among the Soviet satellites in Eastern Europe perhaps the most strongly connected with Russia.
“Of course these contacts remain. I don’t like them.
“I think we should have strictly commercial, political, but not more, relations with Russia.”

Πέμπτη, 13 Οκτωβρίου 2016

Rick Beyer: Ho Chi Minh

Rick Beyer,  Συναρπαστικές πολεμικές ιστορίες που δεν ειπώθηκαν ποτέ

Ο εχθρός των ΗΠΑ που έγινε έγινε αιτία να σκοτωθούν 60 χιλιάδες στρατιώτες. Οι Αμερικάνοι του είχαν σώσει τη ζωή, αλλά αρνήθηκαν να τον στηρίξουν. Έγινε τραγούδι από τον Σαββόπουλο.
Το 1945 μια αμερικανική κατασκοπευτική ομάδα με κωδικό όνομα Ντιρ, που σημαίνει ελάφι, έπεσε με αλεξίπτωτο στις ζούγκλες της Ασίας για να βοηθήσει αντάρτες που μάχονταν εναντίον των Γιαπωνέζων. Βρήκαν τον αρχηγό των ανταρτών, Νικγουγέν Σιχ Κουγκ, σοβαρά άρρωστο από ελονοσία και δυσεντερία. «Αυτός ο άνθρωπος δεν έχει πολλή ζωή ακόμη σ’αυτόν τον κόσμο,» δήλωσε ο γιατρός της ομάδας, αλλά τελικά κατάφερε να τον σώσει. Ο ευγνώμων αρχηγός συμφώνησε να τους συγκεντρώσει πληροφορίες και να σώζει Αμερικανούς πιλότους που καταρρίπτονταν με αντάλλαγμα πυρομαχικά και όπλα. Oι Αμερικάνοι έσωσαν τη ζωή του Νγκουγέν Σινχ Κουνγκ Ο Νγκουγέν Σινχ Κουνγκ με μέλη της ομάδας που του έσωσαν τη ζωή Η ομάδα πρότεινε να συνεχίσουν οι Ηνωμένες Πολιτείες να υποστηρίζουν τον Κουνγκ και μετά τον πόλεμο, αλλά η πρόταση τους θεωρήθηκε πολύ αμφιλεγόμενη και αγνοήθηκε. Τον επόμενο χρόνο, ο αρχηγός των ανταρτών παρακάλεσε τον πρόεδρο Τρούμαν να υποστηρίξει το κίνημά τους για να κερδίσουν την ανεξαρτησία τους από τους Γάλλους. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ αποφάσισε ότι δεν συμφωνούσε με την πολιτική του Κουνγκ.
Ο Χο Τσι Μινχ γεννήθηκε το 1890 Ο Χο Τσι Μινχ γεννήθηκε το 1890 Ο Νγκουγέν Σινχ Κουνγκ ήταν επίσης γνωστός και με ένα άλλο όνομα: Ο «Διαφωτιστής». Στα βιετναμέζικα: Χο Τσι Μινχ. Στη δεκαετία του 1920, ο Χο εργάστηκε βοηθός σερβιτόρου στο ξενοδοχείο Parker House στη Βοστόνη, με στόχο να μάθει και να κατανοήσει τη Δύση. Στη συνθήκη των Βεερσαλλιών προσπάθησε να μιλήσει για το λαό του αλλά δεν τον άκουσαν. Πήγε με αυτούς που μοιράστηκαν την αγωνία και άκουσαν τα προβλήματά του. Έγινε κομμουνιστής και εξαιρετικός στρατιωτικός. Το 1954 ήταν πια πρόεδρος του ανεξάρτητου Βόρειου Βιετναμ. Τη δεκαετία του 1960, ο άλλοτε σύμμαχος των ΗΠΑ έγινε ο υπ’αριθμόν ένα εχθρός της Αμερικής. Εξήντα χιλιάδες Αμερικανοί σκοτώθηκαν στον πόλεμο του Βιετνάμ, αφού σκότωσαν πολλούς περισσότερους Βιετναμέζους. Πολέμησαν έναν πρώην σύμμαχο που του είχαν σώσει τη ζωή, αλλά δεν προσπάθησαν ποτέ να τον καταλάβουν και να μοιραστούν το όραμά του για τον λαό και την πατρίδα του. Στην Ελλάδα μάθαμε το όνομά του από το περίφημο τραγούδι του Διονύση Σαββόπουλου: Βιετνάμ γιε γιε...

Τρίτη, 4 Οκτωβρίου 2016

Deutsche Welle: We must explain democracy

Deutsche Welle, «Πρέπει να εξηγούμε τη δημοκρατία», 3/10/2016
Σαφείς και εν μέρει μεγάλες διαφορές μεταξύ ανατολικής και δυτικής Γερμανίας διαπιστώνει ο πρώην πρόεδρος της γερμανικής Βουλής Βόλφγκανγκ Τίρζε, με αφορμή τη συμπλήρωση 26 χρόνων από τη Γερμανική Επανένωση.  Οι διαφορές αυτές όπως είπε σε συνέντευξή του στη Γερμανική Ραδιοφωνία DLF με αφορμή τους εορτασμούς για την αυριανή 26η επέτειο της Επανένωσης των δυο Γερμανιών, δεν αφορούν μόνον την οικονομία. Στην ανατολική Γερμανία είναι ένα αρκετό πιο συχνό φαινόμενο και η ακροδεξιά βία, όπως επισήμανε: «Καταρχήν θα πρέπει να πει κανείς ότι δεν υπάρχει κανένα απολύτως επιχείρημα οικονομικής ή κοινωνικής φύσης που να δικαιολογεί τη βία, είτε στην ανατολική είτε στη δυτική Γερμανία. Είναι πάντα δύσκολο να εξηγήσει κανείς τι συμβαίνει στην ανατολική Γερμανία γιατί όποιος το κάνει επιχειρεί να δείξει κατανόηση. Αυτό δεν επιτρέπεται. (…) Φυσικά και υπάρχουν διαφορές μεταξύ ανατολικής και δυτικής Γερμανία, τα οικονομικά δεδομένα είναι σαφή: η παραγωγικότητα είναι χαμηλότερη, όπως επίσης τα εισοδήματα και οι μισθοί ενώ ιδιαίτερο είναι και το συνταξιοδοτικό πρόβλημα. Όλα αυτά εξηγούν τις διαφορές που υπάρχουν στο γενικότερο κλίμα, όχι όμως και τη βία που ενίοτε κλιμακώνεται εκεί».
Οι Ανατολικογερμανοί να ασκήσουν αυτοκριτική: Η Επανένωση επέφερε σε πολλούς ανθρώπους κοινωνική, ηθική αλλά και πολιτική ανασφάλεια, εκτιμά ο Β. Τίρζε. Σύμφωνα με τον Βόλφγκανγκ Τίρζε, αναλογικά με τον πληθυσμό η ακροδεξιά βία στην ανατολική Γερμανία είναι τέσσερις με πέντε φορές υψηλότερη σε σχέση με τη δυτική. «(…) Αυτό θα πρέπει να το λάβουν υπόψη τους όλοι οι πρωθυπουργοί των ανατολικών κρατιδίων αλλά και πολλοί δημοσιογράφοι που επιχειρούν να το σχετικοποιήσουν. Ως Aνατολικογερμανός λέω ότι θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε την εξέλιξή μας με διάθεση αυτοκριτικής». Πού οφείλεται όμως αυτή η διαφορετική εξέλιξη των πολιτών της ανατολικής Γερμανίας; Συχνά πολλοί ειδικοί επικαλούνται ιστορικούς λόγους, ωστόσο ο βετεράνος πολιτικός των Σοσιαλδημοκρατών Τίρζε διαφωνεί με αυτή την προσέγγιση: «Όπως προανέφερα δεν πρόκειται να προσπαθήσω να δικαιολογήσω τη βία, αυτό δεν γίνεται. Εάν όμως δω το διαφορετικό κλίμα που υπάρχει, τις εκλογικές επιτυχίες των AfD, Pegida, NPD και άλλων, για να το καταλάβει κανείς αυτό (…) θα πρέπει να ανατρέξει στις ριζικές αλλαγές που επέφερε το 1990. (Η Επανένωση) επέφερε σε πολλούς ανθρώπους κοινωνική, ηθική αλλά και πολιτική ανασφάλεια. Στην πρώην Ανατολική Γερμανία ήμασταν αποκλεισμένοι και δεν είχαμε μάθει να συναναστρεφόμαστε με τους ξένους και το ξένο. Σε αυτό οι Δυτικογερμανοί έχουν ένα ασύγκριτο πλεονέκτημα».
Περί δημοκρατικής αντίληψης: Ακριβώς γι΄ αυτό το λόγο, όπως λέει, ακροδεξιοί ιδεολόγοι μετακόμισαν στην ανατολική Γερμανία «για να ξεκινήσουν από εκεί την προπαγάνδα τους. Όλα αυτά είναι διάφοροι παράγοντες που συνέβαλαν στο να υπάρχει στην ανατολική ένα διαφορετικό κλίμα από ότι στη δυτική Γερμανία, ειδικά όσον αφορά τη μεταχείριση αλλοδαπών. Το πιο τρελό είναι ότι τα μεγαλύτερα ποσοστά ξενοφοβίας στην ανατολική Γερμανία καταγράφονται εκεί όπου ζουν οι λιγότεροι αλλοδαποί». Σύμφωνα με τον Βόλφγκανγκ Τίρζε μια από τις προτεραιότητες των πολιτικών θα πρέπει να είναι να εξηγούν καλύτερα τις βασικές αρχές της δημοκρατίας. «Δημοκρατία σημαίνει συμβιβασμός, κανείς δεν μπορεί να επιβάλει τις απόψεις του, πόσο μάλλον με τη χρήση βίας. Η δημοκρατία μπορεί να είναι αργή, κοπιαστική και να απαιτεί υπομονή, αλλά γι΄ αυτό ακριβώς επιτρέπει τη συμμετοχή περισσότερων στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Αυτό θα πρέπει να εξηγείται κάθε τόσο στους ανθρώπους και να τονίζεται ότι το να κάθεστε σπίτι, να φωνάζετε και να περιμένετε θαύματα (…) δεν φέρνει κανένα αποτέλεσμα. Εάν δεν το εξηγούν αυτό κάθε τόσο (…) οι δημοκράτες και τα μέσα ενημέρωσης, τότε θα συνεχίσουμε να έχουμε τέτοιου είδους συγκρούσεις».

DLF / Κώστας Συμεωνίδης